W ostatnim czasie hasło kompensacji mocy biernej stało się dość popularne i wywołało sporo zamieszania.
Na obecną chwilę problem dotyczy TYLKO odbiorców komercyjnych tj firm z taryfami A, B i C.
Problem NIE dotyczy odbiorców prywatnych z taryfami G np. np. najpopularniejszej G11 czy G12
Co to jest ta moc bierna ?
Moc bierna powstaje w urządzeniach korzystających z prądu przemiennego (nie dotyczy prądu stałego) wyposażonych w cewki lub w kondensatory (w uproszczeniu). Zjawisko to jest m.in potrzebne do wytworzenia pola magnetycznego w silnikach elektrycznych, ale często ta moc bierna jest „odsyłana” do elektrowni.
Moc bierna nie wykonuje pracy. Tylko moc czynna wykonuje użyteczną pracę i generuje faktyczną moc urządzeń. Moc bierna jest „szkodnikiem” który obciąża przewody (grzanie się) i zmienia charakterystykę prądu (przesunięcie fazowe pomiędzy napięciem a natężeniem).
Generalnie moc bierna może występować jako indukcyjna (dodatnia) i moc bierna pojemnościowa (ujemna). Na szczęście te 2 moce bierne znoszą się wzajemnie. Czyli jeśli mamy moc bierną indukcyjną to kompensujemy je mocą bierna pojemnościową i odwrotnie.
warto wspomnieć przy okazji że istnieje coś takiego jak moc pozorna. zależność pomiędzy tymi 3 mocami jest następująca:
S – moc pozorna (jednostka VA), P moc czynna (ta która wykonuje faktycznie pracę) w Watach, Q – moc bierna (mierzona w Var)
Zatem jak łatwo zauważyć moc bierną możemy kompensować dławikami (cewkami) lub kondensatorami, oczywiście o dobranych parametrach.
I faktycznie w starych instalacjach montowane były tzw. baterie kondensatorów czy cewek.
Tego typu rozwiązania mają jednak oczywistą wadę: działają na stałych parametrach, a więc kompensują stałą wartość mocy biernej. A moc bierna nie jest stała. Moc bierna zmienia się np. od stopnia obciążenia silnika indukcyjnego, od ilości uruchomionych silników, od ilości uruchomionych falowników, zasilaczy komputerowych, zasilaczy do diod LED (wszystkie zasilacze mają kondensatory, a wiec generują moc bierną pojemnościową).
Zatem kompensowanie mocy biernej w warunkach zmienności przy użyciu dławików i kondensatorów jest nieefektywne bo można nawet „przekompensować”.
Od kilku lat pojawiły się aktywne kompensatory mocy biernej SVG. Są to urządzenia elektroniczne aktywnie kompensujące moc bierną, zarówno indukcyjną jak i pojemnościową. Urządzenia te wyposażone są najczęsciej w przekładniki prądowe, które odczytują wartość natężenia pobeiranego prądu i jego fazę a w samym urządzeniu jest odczytywana wartość napięcia i przesunięcia fazowego. Urządzenia te w ciągu 10ms reagują na chwilową wartość mocy biernej i aktywnie ją kompensują.