{"id":238,"date":"2025-11-16T15:50:06","date_gmt":"2025-11-16T14:50:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.solarne.info\/blog\/?page_id=238"},"modified":"2025-11-16T15:55:15","modified_gmt":"2025-11-16T14:55:15","slug":"wskazowki-jak-instalowac-aktywny-kompensator-mocy-biernej","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.solarne.info\/blog\/wskazowki-jak-instalowac-aktywny-kompensator-mocy-biernej\/","title":{"rendered":"Wskaz\u00f3wki jak instalowa\u0107 aktywny kompensator mocy biernej"},"content":{"rendered":"

Poni\u017cej przedstawiamy praktyczn<\/strong>\u0105<\/strong>, bardzo szczeg\u00f3\u0142ow<\/strong>\u0105<\/strong> instrukcj<\/strong>\u0119<\/strong> jak prawid\u0142owo zaplanowa\u0107, dobra\u0107 oraz zainstalowa\u0107 aktywny kompensator mocy biernej <\/strong>SVG<\/strong> \u2013 zar\u00f3wno w ma\u0142ych instalacjach domowych\/firmowych, jak i w wi\u0119kszych obiektach przemys\u0142owych.<\/p>\n

 <\/p>\n

Niniejsza instrukcja NIE zast\u0119puje fabrycznej instrukcji do\u0142\u0105czonej do urz\u0105dzenia. Przed instalacj\u0105 koniecznie zapoznaj si\u0119 z instrukcj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 dla modelu instalowanego urz\u0105dzenia.<\/p>\n

\n

1. Etap wst\u0119pny \u2013 analiza parametr\u00f3w sieci<\/strong><\/h1>\n

Przed instalacj\u0105 SVG konieczna jest diagnostyka sieci<\/strong>, aby unikn\u0105\u0107 przewymiarowania, b\u0142\u0119d\u00f3w monta\u017cowych i nieprawid\u0142owego dzia\u0142ania, kt\u00f3re mo\u017ce skutkowa\u0107 odwrotnym efektem do zamierzonego, a w konsekwencji znacznym wzrostem rachunku za moc biern\u0105 !<\/p>\n

1.1. Co mierzymy?<\/strong><\/h3>\n
    \n
  1. Moc bierna pojemno\u015bciowa Qc<\/strong> i indukcyjna Qi<\/strong> w d\u0142ugim przedziale czasu (min. 7 dni).<\/li>\n
  2. Harmoniczne THD-U, THD-I<\/strong> \u2013 aktywne kompensatory cz\u0119sto pe\u0142ni\u0105 te\u017c rol\u0119 filtr\u00f3w (typowe umowy mniejszych odbiorc\u00f3w przemys\u0142owych nie zawieraj\u0105 kar za generowanie harmonicznych, ale musisz sprawdzi\u0107 swoj\u0105 umow\u0119)<\/li>\n
  3. Wahania napi\u0119cia<\/strong> \u2013 szczeg\u00f3lnie przy instalacjach PV.<\/li>\n
  4. Asymetria obci\u0105\u017cenia faz <\/strong>(dla zasilania nN tj 400V nie nalicza si\u0119 kar za asymetri\u0119)<\/strong><\/li>\n
  5. Kierunek przep\u0142ywu energii<\/strong> (import\/eksport z falownik\u00f3w PV).<\/li>\n<\/ol>\n

    1.2. Narz\u0119dzia do pomiaru<\/strong><\/h3>\n
      \n
    • Analizator jako\u015bci energii (Fluke, Sonel PQM, Lovato).<\/li>\n
    • W mniejszych obiektach dopuszczalne s\u0105 dane z licznik\u00f3w (SDM630, Chint, ORNO), ale musz\u0105 rejestrowa\u0107 Qc\/Qi osobno. Polecamy licznik Zamel serii LAVA, kt\u00f3ry zapisuje szczeg\u00f3\u0142owe pomiary mocy biernej, zar\u00f3wno chwilowe jak i w przedziale czasu i zapisuje w chmurze. Instalacja jest prosta i nie wymaga dodatkowego wyposa\u017cenia.<\/li>\n
    • Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w licznikach mocy biernej nast\u0119puje bilansowanie mocy biernej, co oznacza, \u017ce pomimo zliczania ka\u017cdej fazy osobno, to moc bierna jest sumowana bilansowana z ka\u017cdej fazy (osobno dla pojemno\u015bciowej i osobno dla indukcyjnej). Oznacza to w praktyce \u017ce je\u015bli w danej chwili wytwarzamy np. moc biern\u0105 L1=500var, L2=200var i L3= -700var to w danej chwili moc bierna jest zerowa.<\/li>\n<\/ul>\n
      \n

      2. Dob\u00f3r aktywnego kompensatora<\/strong><\/h1>\n

      2.1. Moc kompensatora<\/strong><\/h3>\n
        \n
      • Bierze si\u0119 maksymaln\u0105 obserwowan\u0105 warto\u015b\u0107 Qc\/Qi<\/strong> i dodaje 20\u2013<\/strong>4<\/strong>0% zapasu<\/strong>.<\/li>\n
      • Dla instalacji PV zaleca si\u0119 dodatkowy zapas, bo falowniki generuj\u0105 dynamiczne zmiany Q.<\/li>\n<\/ul>\n

        Przyk\u0142ad:<\/p>\n

          \n
        • Maks. moc bierna pojemno\u015bciowa: 8 kVAr<\/li>\n
        • Maks. moc bierna indukcyjna: 3 kVAr
          \n\u2192Zalecany kompensator: 10\u201312 kVAr<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

          2.2. Typ urz\u0105dzenia<\/strong><\/h3>\n
            \n
          • Tr\u00f3jfazowy 3L<\/strong> \u2192 je\u015bli obci\u0105\u017cenie jest symetryczne (zwykle przemys\u0142).<\/li>\n
          • Tr\u00f3jfazowy 3L<\/strong>+N<\/strong> \u2192 je\u015bli obci\u0105\u017cenie jest asymetryczne (domy, instalacje PV, sklepy).<\/li>\n
          • Z filtracj\u0105 harmonicznych<\/strong> \u2192 je\u015bli THD-I > 10%.<\/li>\n<\/ul>\n

            2.3. Wymagania \u015brodowiskowe<\/strong><\/h3>\n
              \n
            • Temperatura pracy najcz\u0119\u015bciej \u221210\u2026+45\u00b0C<\/strong>.<\/li>\n
            • Wilgotno\u015b\u0107: < 90%.<\/li>\n
            • Dobra wentylacja (kompensatory grzej\u0105 si\u0119)<\/li>\n
            • Nie montowa\u0107 w pobli\u017cu falownik\u00f3w wysokiej mocy, nad UPS-ami, na pe\u0142nym s\u0142o\u0144cu.<\/li>\n<\/ul>\n
              \n

              3. Etap monta\u017cu \u2013 szczeg\u00f3\u0142owa procedura<\/strong><\/h1>\n

              3.1. Przygotowanie miejsca<\/strong><\/h2>\n
                \n
              • Zapewnij szaf\u0119 rozdzielcz\u0105 o wolnej przestrzeni minimum 6\u20138 modu\u0142\u00f3w <\/strong>DIN<\/strong><\/li>\n
              • Miejsce np. na \u015bcianie: G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 min. 250\u2013300 mm (s\u0105 tam du\u017ce radiatory).<\/li>\n
              • Wlot powietrza na dole, wylot na g\u00f3rze \u2013 konwekcja.<\/li>\n<\/ul>\n

                3.2. Okablowanie<\/strong><\/h2>\n

                3.2.1. Zasilanie<\/strong><\/h3>\n
                  \n
                • Zasilanie 3-fazowe 400 V AC (w wi\u0119kszo\u015bci modeli).<\/li>\n
                • Zalecany przekr\u00f3j przewod\u00f3w:\n
                    \n
                  • do 10 kVAr \u2192 6 mm\u00b2<\/li>\n
                  • 20\u201330 kVAr \u2192 10 mm\u00b2<\/li>\n
                  • powy\u017cej 30 kVAr \u2192 16 mm\u00b2<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
                  • Przewody powinny mie\u0107 d\u0142ugo\u015b\u0107 < 3 m.<\/li>\n<\/ul>\n

                    3.2.2. Zabezpieczenia<\/strong><\/h3>\n
                      \n
                    • Wy\u0142\u0105cznik nadpr\u0105dowy lub S-ka<\/strong>: C16\u2013C32 w zale\u017cno\u015bci od mocy.<\/li>\n
                    • Wy\u0142\u0105cznik r\u00f3\u017cnicowopr\u0105dowy<\/strong>: je\u015bli producent nie zaleca inaczej, stosuje si\u0119 typ A<\/strong> lub B<\/strong> (przy obecno\u015bci harmonicznych).<\/li>\n<\/ul>\n

                      3.2.3. Uziemienie<\/strong><\/h3>\n
                        \n
                      • Obowi\u0105zkowe, przew\u00f3d min. 6 mm\u00b2 Cu.<\/li>\n
                      • Op\u00f3r uziemienia < 10 \u03a9. <\/li>\n<\/ul>\n
                        \n

                        4. Monta\u017c przek\u0142adnik\u00f3w pr\u0105dowych (CT)<\/strong><\/h1>\n

                        To najwa\u017cniejszy element<\/strong> instalacji kompensatora SVG \u2013 b\u0142\u0119dnie za\u0142o\u017cone CT powoduj\u0105 nieprawid\u0142ow\u0105 kompensacj\u0119 lub nadkompensacj\u0119 a w efekcie wzrost koszt\u00f3w na rachunku.<\/p>\n

                        4.1. Gdzie montowa\u0107 CT?<\/strong><\/h3>\n
                          \n
                        • Za g\u0142\u00f3wnym wy\u0142\u0105cznikiem<\/strong>,<\/li>\n
                        • Przed rozga\u0142\u0119zieniem obwod\u00f3w<\/strong>,<\/li>\n
                        • Przed falownikiem PV<\/strong> \u2013 je\u015bli chcemy kompensowa\u0107 ca\u0142\u0105 instalacj\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n

                          Je\u015bli kompensator ma tylko \u201epoprawia\u0107 parametry rozliczeniowe z licznikiem\u201d, CT najlepiej umie\u015bci\u0107 dok\u0142adnie tam, gdzie pobiera pomiar licznik operatora sieci<\/strong>.<\/p>\n

                          4.2. Kierunek za\u0142o\u017cenia CT<\/strong><\/h3>\n

                          \u27a1 Strza\u0142ka kierunek energii<\/strong> \u2192 w stron\u0119 odbior\u00f3w (load).
                          \nNajcz\u0119stszy b\u0142\u0105d: CT odwr\u00f3cone o 180\u00b0.<\/p>\n

                          4.3. Po\u0142\u0105czenie <\/strong>przek\u0142adnik\u00f3w <\/strong>CT z kompensatorem<\/strong><\/h3>\n
                            \n
                          • Nie przed\u0142u\u017ca\u0107 przewod\u00f3w CT powy\u017cej 10 m.<\/li>\n
                          • Je\u015bli przed\u0142u\u017cenie konieczne \u2192 ekranowany przew\u00f3d skr\u0119tka FTP, uziemienie z jednej strony.<\/li>\n
                          • Nigdy nie prowadzi\u0107 CT r\u00f3wnolegle z przewodami zasilania \u2013 minimum odst\u0119pu 10 cm.<\/li>\n
                          • Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 na w\u0142a\u015bciwe pod\u0142\u0105czenie CT do kompensatora tzn. przek\u0142adnik z fazy L1 do S1\/S2A, z fazy L2 do S1\/S2B, a z fazy L3 do S1\/S2C (prawid\u0142owa biegunowo\u015b\u0107 przek\u0142adnik\u00f3w i w\u0142a\u015bciwa kolejno\u015b\u0107). Pomy\u0142ka w tym zakresie powoduje powa\u017cne konsekwencje !<\/li>\n<\/ul>\n
                            \n

                            5. Konfiguracja kompensatora<\/strong><\/h1>\n

                            5.1. Podstawowe parametry<\/strong><\/h2>\n
                              \n
                            1. Typ sieci<\/strong>: 3P4W (najcz\u0119\u015bciej w Polsce tjL1,L2,L3,N i Pe)).<\/li>\n
                            2. Zakres kompensacji<\/strong> (min\/max): np. \u221210 do +10 kVAr.<\/li>\n
                            3. Tryb pracy<\/strong>:\n
                                \n
                              • automatyczna kompensacja Q (najcz\u0119\u015bciej),<\/li>\n
                              • poprawa wsp\u00f3\u0142czynnika mocy PF,<\/li>\n
                              • filtracja harmonicznych.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
                              • Pozycja CT<\/strong>: L1\/L2\/L3 + kierunek.<\/li>\n
                              • Rodzaj obci\u0105\u017cenia<\/strong>:\n
                                  \n
                                • statyczne,<\/li>\n
                                • dynamiczne,<\/li>\n
                                • mieszane.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n

                                  5.2. Dob\u00f3r PF docelowego<\/strong><\/h2>\n
                                    \n
                                  • Wsp\u00f3\u0142czynnik mocy <\/strong>PF = 0,98\u20131,00 <\/strong>(najlepiej ustawi\u0107 po prostu 1)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                                    5.3. Limity napi\u0119cia<\/strong><\/h2>\n
                                      \n
                                    • Ustaw limity zgodnie z sieci\u0105:\n
                                        \n
                                      • wy\u0142\u0105cz kompensacj\u0119 przy > 253 V<\/li>\n
                                      • zmniejsz kompensacj\u0119 przy > 250 V (wzrost napi\u0119cia przy PV)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n

                                        5.4 Uruchamianie<\/h2>\n
                                          \n
                                        • Domy\u015blnie po w\u0142\u0105czeniu zasilania SVG pracuje w stanie \u201estand-by\u201d, czyli jest uruchomiony i mo\u017cna konfigurowa\u0107, ale NIE kompensuje. Trzeba uruchomi\u0107 go poleceniem RUN aby wszed\u0142 w stan \u201eon-line\u201d. Warto ustawi\u0107 opcj\u0119 autostart\/autorun tak aby przy uruchomieniu kompensator od razu zaczyna\u0142 prac\u0119 tj kompensowanie.<\/li>\n
                                        • Zmiana parametr\u00f3w zwykle jest mo\u017cliwe tylko w trybie \u201estand-by\u201d zatem najpierw trzeba zatrzyma\u0107 prac\u0119 \u201estop\u201d, ustawi\u0107 parametry, zapisa\u0107 \u201esave\u201d i uruchomi\u0107 kompensacj\u0119 tj run do stanu \u201eon-line\u201d<\/li>\n
                                        • W zale\u017cno\u015bci od kompensatora wymagane jest podanie has\u0142a u\u017cytkownika, aby m\u00f3c zmienia\u0107 parametry.<\/li>\n<\/ul>\n
                                          \n

                                          6. Testy uruchomieniowe<\/strong><\/h1>\n

                                          Po uruchomieniu wykonaj:<\/p>\n

                                          6.1. Test zgodno\u015bci faz<\/strong><\/h2>\n
                                            \n
                                          • Obserwuj wektor diagram (je\u015bli dost\u0119pny).<\/li>\n
                                          • Je\u017celi fazy zamienione \u2192 kompensator b\u0119dzie dodawa\u0142 niew\u0142a\u015bciwy Q.<\/li>\n<\/ul>\n

                                            6.2. Test bez obci\u0105\u017cenia<\/strong><\/h2>\n
                                              \n
                                            • Sprawd\u017a, czy kompensator nie generuje Q \u201ena ja\u0142owo\u201d.<\/li>\n
                                            • Warto\u015b\u0107 powinna by\u0107 bliska 0 (\u00b10,1 kVAr).<\/li>\n<\/ul>\n

                                              6.3. Test pracy z obci\u0105\u017ceniem<\/strong><\/h2>\n
                                                \n
                                              • W\u0142\u0105cz du\u017ce odbiory (silniki, PV, klimatyzacja) i obserwuj:\n
                                                  \n
                                                • PF powinien wzrosn\u0105\u0107 do zadanej warto\u015bci.<\/li>\n
                                                • Qc\/Qi powinny spa\u015b\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n

                                                  6.4. Test nocny (wa\u017cny przy fotowoltaice!)<\/strong><\/h2>\n
                                                    \n
                                                  • Kompensator nie mo\u017ce generowa\u0107 mocy biernej, gdy nie ma obci\u0105\u017cenia.<\/li>\n
                                                  • Je\u015bli tak si\u0119 dzieje \u2192 konieczna zmiana parametr\u00f3w sterownika (limit minimalnej mocy czynnej P).<\/li>\n<\/ul>\n
                                                    \n

                                                    7. Kontrola powykonawcza<\/strong><\/h1>\n

                                                    Wymagane pomiary ko\u0144cowe:<\/strong><\/h3>\n
                                                      \n
                                                    1. PF przed instalacj\u0105 \/ po instalacji.<\/li>\n
                                                    2. Qc\/Qi przed instalacj\u0105 \/ po instalacji.<\/li>\n
                                                    3. THD ka\u017cdego przewodu.<\/li>\n
                                                    4. Temperatura urz\u0105dzenia przy pe\u0142nym obci\u0105\u017ceniu.<\/li>\n
                                                    5. Poprawno\u015b\u0107 reakcji przy skokach obci\u0105\u017cenia.<\/li>\n
                                                    6. Poprawnie pracuj\u0105cy kompensator SVG redukuje chwilow\u0105 moc biern\u0105 do oko\u0142o 100 do 200Var. Ze wzgl\u0119du na b\u0142\u0119dy pomiar\u00f3w CT i inne czynniki nigdy nie uda si\u0119 skompensowa\u0107 mocy biernej do zera.<\/li>\n<\/ol>\n
                                                      \n

                                                      8. Najcz\u0119stsze b\u0142\u0119dy instalacyjne<\/strong><\/h1>\n
                                                        \n
                                                      1. Z\u0142y kierunek CT<\/strong> \u2192 kompensator \u201epogarsza\u201d parametry.<\/li>\n
                                                      2. Z\u0142a kolejno\u015b\u0107 faz<\/strong> \u2192 brak kompensacji lub kompensacja odwrotna.<\/li>\n
                                                      3. Za ma\u0142y przekr\u00f3j przewod\u00f3w<\/strong> \u2192 przegrzewanie, b\u0142\u0119dy sterownika.<\/li>\n
                                                      4. Zbyt blisko falownik\u00f3w PV<\/strong> \u2192 zak\u0142\u00f3cenia EMI, b\u0142\u0119dne pomiary.<\/li>\n
                                                      5. Zbyt wysoka temperatura w szafie<\/strong> \u2192 kompensator ogranicza moc.<\/li>\n
                                                      6. Brak zabezpieczenia r\u00f3\u017cnicowopr\u0105dowego<\/strong> \u2192 ryzyko uszkodzenia falownika i SVG<\/li>\n<\/ol>\n
                                                        \n

                                                        9. Zalecenia producent\u00f3w, kt\u00f3re zawsze trzeba stosowa\u0107<\/strong><\/h1>\n
                                                          \n
                                                        • CT musz\u0105 by\u0107 uziemione tylko po stronie kompensatora<\/strong> (je\u015bli producent tak zaleca).<\/li>\n
                                                        • Minimalna odleg\u0142o\u015b\u0107 20\u201330 cm od urz\u0105dze\u0144 o du\u017cej emisji EMI (falowniki PV, UPS, falowniki silnikowe).<\/li>\n
                                                        • Dost\u0119p od frontu dla ch\u0142odzenia oraz konserwacji.<\/li>\n
                                                        • Dok\u0142adno\u015b\u0107 CT \u2013 najlepiej klasa 0.5 lub 0.2<\/strong>.<\/li>\n
                                                        • Sprawd\u017a zalecane parametry przek\u0142adnik\u00f3w CT. Zwykle po stronie wt\u00f3rnej 5A, po stronie pierwotnej 100A lu 200A w zale\u017cno\u015bci od mocy kompensatora. (czyli przek\u0142adniki 200\/5A 0,5%)<\/li>\n<\/ul>\n
                                                          \n

                                                          10. Dokumentacja powykonawcza<\/strong><\/h1>\n

                                                          Po instalacji powinno powsta\u0107:<\/p>\n

                                                            \n
                                                          • Schemat elektryczny do rozdzielnicy (z pozycj\u0105 CT).<\/li>\n
                                                          • Protok\u00f3\u0142 pomiar\u00f3w parametr\u00f3w energii przed\/po.<\/li>\n
                                                          • Karta urz\u0105dzenia z numerem seryjnym.<\/li>\n
                                                          • Instrukcja eksploatacji i ustawie\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                                                            Poni\u017cej przedstawiamy praktyczn\u0105, bardzo szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 instrukcj\u0119 jak prawid\u0142owo zaplanowa\u0107, dobra\u0107 oraz zainstalowa\u0107 aktywny kompensator mocy biernej SVG \u2013 zar\u00f3wno w ma\u0142ych instalacjach domowych\/firmowych, jak i w wi\u0119kszych obiektach przemys\u0142owych.   Niniejsza instrukcja NIE zast\u0119puje fabrycznej instrukcji do\u0142\u0105czonej do urz\u0105dzenia. Przed instalacj\u0105 koniecznie zapoznaj si\u0119 z instrukcj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 dla modelu instalowanego urz\u0105dzenia. 1. Etap wst\u0119pny \u2013 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-238","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solarne.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solarne.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solarne.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solarne.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solarne.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=238"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.solarne.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/238\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solarne.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}